Langzame stedenbouw


Er is een nieuwe vorm van stedenbouw ontstaan. Niet meer met de bulldozer alles letterlijk met de grond gelijkmaken en een nieuwe werkelijkheid opbouwen. Niet meer metersdiep zand storten en daarmee een complete ondergrond wegvagen. Niet meer tabula rasa, van bovenaf opgelegd, top down, vanaf de tekentafel bedacht, met een vaststaand eindbeeld. Wat dan wel: langzame veranderingen, van onderaf, bottom up, vanuit de markt, vanuit bedrijven en bewoners, geleidelijke verkleuring van een gebied in plaats van een plotselinge transformatie, onverwachte wendingen, onvermoede invullingen, de vreemdste combinaties en coalities, en zonder vaststaand eindbeeld.

img_3859Het lijkt erop dat het ergens begonnen is. Door de crisis?  In Amsterdam Noord werd geexperimenteerd met een zoektocht naar nieuwe mogelijkheden. Wat te doen in een gebied waar sinds het ineenstorten van de scheepsbouwindustrie een wereld was ontstaan die met de oorspronkelijke weinig relatie meer had. Het gaat hier om de Noordelijke IJ Oever, 10 kilometer aan ruimtelijke potentie, verborgen tussen garagebedrijfjes, bouwmarkten en opslagruimtes, achter heggen en hekken. Het uitzicht op het IJ en het centrum van de stad was onvindbaar, de zuidligging met de zon voorbehouden aan de werknemers van de bedrijven die hun kantoorstoelen in de lunchpauze naar buiten rolden.
De openbare ruimte was netjes ingericht, vergeleken bij wat die eerst was, kanalen gedempt en ingericht voor grote vrachtwagens. Brede profielen, en dat zou nog van pas komen. Een neutraal stedenbouwkundig plan, een eenvoudig grid, met korte straten haaks op het IJ, en lange doorgaande straten evenwijdig.  Maar aan de oostzijde was het weer anders. Daar was een aantal spannende plekken, doorzichten, en steeds die lonkende IJ oever met dat uitzicht en die zon. Daar is het misschien wel begonnen met de openbare ruimte, het maken van een plein aan het water, het veiligstellen van het zicht op het water, met het behouden van een aantal mooie oude panden, er nieuwe functies voor zoeken, nieuwe bedrijvigheid binnenhalen, onverwachte, een filmstudio, architectenbureaus, broedplaatsen, horeca, tot dan toe ondenkbaar op deze plaats. Maar ook gewoon het vertellen over de bijzondere ligging, het laten zien van al het moois wat er eigenlijk al was. De bijzondere geschiedenis in beeld brengen. Met ruimtelijke plannen die meer inspirerend dan dwingend waren, die mensen verleidden tot eigen inbreng in plaats van zich te voegen. Met kleine verbeteringen, geen grote ingrepen.  

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen