Stedenbouw als collectief geheugen

Elke gebied vertelt een verhaal.  De verhalen in een stad zijn vaak talrijk en lang, complexer, en voor meerdere uitleg vatbaar. Van hetzelfde verhaal bestaan meerdere versies naast elkaar. Het hangt ook af van het landschap waar de stad of het dorp ligt. In Nederland heeft het landschap al een geschiedenis van zichzelf, waar de stad uiteindelijk het laatste topje van de tijdbalk vormt. Laag na laag is er over dat landschap gelegd. Jaar na jaar is het gebied aangepast aan de nieuwe wensen van weer een nieuwe generatie gebruikers. Dat kan leiden tot interessante ruimtelijke combinaties. Zoals in Tiel, waar de historische binnenstad bijna direct naast de sluizen van het Amsterdam Rijnkanaal ligt, of aan de IJ Oevers in Amsterdam Noord, waar grootschalige industrie naast klein- en grootschalige scheepswerven liggen, met direct daarachter een historisch dijkdorp, vooroorlogse tuindorpen en na-oorlogse stadsuitbreidingen.

Het is alsof al die ruimtelijke eenheden niets met elkaar te maken hebben, maar de onderlinge relatie wordt volstrekt logisch wanneer je ze in historisch perspectief zet. Dan wordt bijvoorbeeld duidelijk dat de centrale ligging in Nederland aan de Waal er ooit voor zorgde dat het stadje Tiel ooit onderdeel kon zijn van de europese handelsunie de Hanze en later ook een interessant knooppunt werd voor vrachtverkeer en hier dus het Amsterdam-Rijnkanaal dankbaar aantakte. En als je weet dat in de dijkdorpen van nu Amsterdam Noord ooit de bemanning van de scheepvaart naar de koloniën door de VOC werd gevonden, en later diezelfde dijkdorpen de werknemers voor de scheepswerven en de fabrieken aan het IJ leverden, wordt de combinatie industrie en woongebieden ook duidelijk. Natuurlijk met oneindig veel nuances die steeds veranderen per tijdsperiode en het juist boeiend maken. Die verhalen die een stad vertelt zijn de moeite waard om te laten zien in de stedenbouw. Elke toevoeging, elke verandering vertelt een nieuw verhaal, en voegt een nieuw hoofdstuk toe. En net zoals in een boek het verhaal onbegrijpelijk wordt als je er hoofdstukken uithaalt, is het van belang elk hoofdstuk in de stad ook te laten zien. Het hergebruik van interessante gebouwen kan hieraan bijdragen. En dan is interessant nog iets anders als mooi, want industriële gebouwen blijken geschikt voor de meest onverwachte functies, van wonen, kantoorjes, tot theater en café's, enzovoort. Maar ook de inrichting van de openbare ruimte hoort hierbij. Materialen en elementen die van oorsprong in een gebied zijn toegepast hoeven niet altijd overal vervangen te worden. Zo ontstaat een authentieke sfeer, en waar verschillende sferen op elkaar botsen kan juist iets interessants ontstaan. 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen